بررسی فیزیولوژی زنان به ما در انتخاب درست رشته ورزشی و وضعیت سلامت کمک بسیاری می کند...


پاسخ های فیزیولوژیکی : پاسخ های فیزیو لوژیکی در همه افراد چهار دسته اند که هر کدام را در زنان و مردان بررسی می کنیم.

این چهار گروه به شرح زیر است:

الف: عصبی عضلانی

ب: قلبی عروقی

ج: تنفسی

د: متابولیکی


الف : پاسخ های عصبی عضلانی

• قابلیت های ذاتی عضلات و چگونگی کنترل حرکتی برای زنان و مردان یکسان است.

• هیچ تفاوتی در توزیع رشته های کندوتند انقباض بین دو جنس وجود ندارد

• زنان در قدرت قسمت بالاتنه 43 تا 63 درصد و در قسمت پایین تنه 25 تا 30 درصد ضعیف تر از مردان هستند.

• زنان توده عضلانی کوچکتری دارند همچنین تارهای عضلانی آنها کوتاهتر و کوچکتر

هنگامی که قدرت در رابطه با توده بدون چربی بدن بیان شود، هیچ گونه تفاوتی بین زن و مرد در برخی موارد وجود ندارد.

اندازه قلب

• به استثنای 12و13 سالگی قلب مردان از زنان بزرگتر است، علت این امر درشت بودن جثه و دارا بودن درصد بیشتر عضله دربرابر بیشتر بودن بافت چربی در زنان باشد.

• میانگین نسبت وزن قلب به وزن در سنین 10 تا 60 سالگی  85تا90% درصد مردان است

ب : پاسخ های قلبی عروقی

• زنان دارای ضربان قلب بیشتری برای هر سطحی از فعالیت زیر بیشینه هستند.

• حداکثر ضربان قلب بطور معمول در هر دو جنس یکسان است.

• میزان گلبول قرمز در خون زنان کمتر است( 6 درصد)  در نتیجه ظرفیت حمل اکسیژن آنها کمتر است.

• حجم ضربه ای در زنان کمتر است ( 25 درصد)

• زنان دارای قلب کوچکتر و بنابراین بطن چپ کوچکتر هستند (مربوط به کوچکتر بودن اندازه بدن و احتمالا کمتر بودن میزان تستوسترون آنهاست)

• زنان دارای حجم خون کمتری هستند

• متوسط زنان دارای فعالیت کم هستند

 در سنین 8-12 سالگی قدرت زنان و مردان در یک سطح بوده اما بعد از آن بخاطر تاثیر هورمون مردانه تستوسترون رشد عضلات در مردان بیشتر است

قدرت

• مردان به علت توده عضلانی حجیم تری هستند و با توجه به ارتباط بین توده عضلانی با قدرت، دارای قدرت بیشتری می باشند.

• در سنین 8-12 سالگی قدرت زنان و مردان در یک سطح بوده اما بعد از آن بخاطر تاثیر هورمون مردانه تستوسترون رشد عضلات در مردان بیشتر است.

• وقتی قدرت پایین تنه بر حسب وزن بدن یا نسبت به توده بدون چربی بیان شود ، بین زنان و مردان تفاوتی مشاهده نمی شود. اما در مورد قدرت بالاتنه وقتی نسبت به وزن بدن بیان شود ، زنان دارای قدرت کمتری هستند. (که بدان علت است که حجم بیشتر عضلات ران در پایین کمر قرار گرفته و زنان عضلات پایین تنه را بیشتر به کار می گیرند)

• قدرت مطلق در زنان حدود دو سوم مردان است .

• درصد افزایش نسبی قدرت در زنان متعاقب برنامه های وزنه تمرینی یکسان ، با مردان برابر یا حتی برتر از آنهاست .

• حجیم شدن عضلانی در زنان کمتر از مردان است.

حجم خون و هموگلوبین

• مردان (ورزشکار و غیرورزشکار) دارای حجم خون و هموگلوبین بیشتری نسبت به زنان (ورزشکار و غیرورزشکار) هستند.

ورزش-پارک

• مردان از حیث سیستم حمل اکسیژن دارای ظرفیت بیشتری نسبت به زنان هستند.

• حجم ضربه ای قلب زنها و مردها اگر متناسب با درصد حداکثر اکسیژن مصرفی در نظر گرفته شود برابر است.

• برون ده قلبی برای یک فعالیت با توان مطلق مشابه ، تقریبا در زنان و مردان یکسان است.

• برون ده قلبی بیشینه در زنان پایین تر است . Q=SV×HR

• باافزایش هر مقدار کار معین ، اختلاف اکسیژن سرخرگی سیاهرگی زنها از مردها بیشتر است.

• زنان دارای ظرفیت کمتری برای افزایش اختلاف خون سرخرگی سیاهرگی خودشان هستند.  این موضوع احتمالا مربوط به کمتر بودن مقدار هموگلوبین آنهاست

• حداکثر اکسیژن مصرفی در زنان20 تا 25 درصد  کمتر است.

• برای حجم معینی از خون ، اکسیژن کمتری به عضلات فعال توزیع می شود

• وقتی حداکثر اکسیژن مصرفی نسبت به اندازه بدن و جرم بدون چربی محاسبه شود بازهم تفاوت بین دو جنس وجود دارد  ولی کمتر است( 15 تا 20 درصد)

• فشارخون قبل از یائسگی : فشار سیستولی و دیاستولی خون درخانمها بین 5 تا 10 میلیمتر جیوه نسبت به آقایان همسن پایین می آید.

• بعد از اتمام یائسگی : فشار خون خانمها نسبت به آقایان قدری افزایش می یابد.

ج : پاسخ های تنفسی

• زنان قفسه سینه کوچکتری دارند در نتیجه دارای ظرفیت حیاتی ، حجم جاری ، ظرفیت باقیمانده عملی و حداکثر توان هوازی کمتری هستند.

• بافت ریه ای زن کمتر است در نتیجه حداکثر تهویه دقیقه ای در زن پایین تر است.

• وقتی فعالیت با توان مطلق یکسان انجام شود ، زنان تنفس سریعتری نسبت به مردان دارند. یعنی زنان فعالیت را با درصد بیشتری از حداکثر اکسیژن خودشان انجام می دهند

زنان به علت داشتن هورمون استروژن دارای آستانه تعریقی 2-3 درجه فارنهایت بالاتر از مردان هستند بنابراین کل مقدار تعریق برای زنان کمتر از مردان خواهد بود

د: متابولیسم پایه

• درجه متابولیسم پایه(BMR ): کمترین مقدار انرژی لازم در ازای هر متر مربع از سطح بدن در حال استراحت کامل است.

• اکسیداسیون مواد غذایی برای زنان5-10% کمتر از مردان است بنابراین میزان متابولیسم پایه 5-10% پایینتر از همتایان مردان در تمام سنین است.

سازگاری با گرما

• زنان به علت داشتن هورمون استروژن دارای آستانه تعریقی 2-3 درجه فارنهایت بالاتر از مردان هستند بنابراین کل مقدار تعریق برای زنان کمتر از مردان خواهد بود.

• اختلاف درجه حرارت بین قسمتهای داخلی بدن و پوست در زنان کمتر است.

• آستانه لاکتات زنان در توان مطلق کمتری از فعالیت اتفاق می افتد.  اوج لاکتات خون معمولا در زنان فعال اما غیر ورزشکار از مردان فعال غیر ورزشکار کمتر است

• آستانه بی هوازی بین دو جنس تفاوتی ندارد یا این اختلاف کم است.

• زنان دارای تراکم ATP-PC عضلانی مشابهی با مردان هستند ولی بدلیل کمتر بودن توده عضلانی ، کل ذخایر فسفاژن آنها در مقایسه با مردان کمتر است.

رزا خاموشی